Cử tri khuyết tật vẫn gặp nhiều rào cản khi tham gia bầu cử

Khi người dân Hàn Quốc bắt đầu đi bỏ phiếu sớm cho cuộc bầu cử tổng thống ngày 3/6, một bộ phận không nhỏ của cử tri – những người khuyết tật – vẫn tiếp tục đối mặt với nhiều rào cản trong việc tiếp cận thông tin bầu cử và thực hiện quyền bầu cử tại các điểm bỏ phiếu. 

Tính đến năm 2024, Hàn Quốc có khoảng 2,64 triệu người khuyết tật, chiếm 5,1% dân số. Theo Ủy ban Bầu cử Quốc gia (NEC), tỷ lệ tham gia bầu cử của nhóm này lên tới khoảng 70% – cao hơn mức trung bình. Tuy nhiên, họ vẫn gặp phải nhiều rào cản về cấu trúc và pháp lý, gây khó khăn trong việc thực hiện đầy đủ quyền chính trị.

Trong một cuộc họp báo tại trung tâm Seoul hôm thứ Năm, một nhóm cử tri khuyết tật trí tuệ cùng các nhà hoạt động đã lên tiếng kêu gọi cải thiện điều kiện bầu cử: “Chúng tôi sẽ không ngồi yên chờ đợi. Hãy đảm bảo quyền bầu cử cho chúng tôi!” 

Ngày 9/5, nhóm này đã gửi yêu cầu đến các ứng cử viên tổng thống, đề nghị cung cấp thông tin bầu cử dưới dạng dễ hiểu. Đảng Dân chủ Hàn Quốc (DPK), Đảng Lao động Dân chủ Hàn Quốc (KDLP) và Đảng Jinbo đã đồng ý. Nỗ lực này nối tiếp đề xuất sửa luật của nghị sĩ Seo Mi-hwa (thuộc DPK) vào tháng 3, nhằm bắt buộc xuất bản sổ tay bầu cử dành cho người khuyết tật trí tuệ. Tuy nhiên, đề xuất này vẫn đang chờ xem xét tại Quốc hội. 

Tháng 12 năm ngoái, Tòa án cấp cao Seoul ra phán quyết yêu cầu cung cấp thiết bị bỏ phiếu có hình ảnh ứng viên và biểu tượng đảng phái. Song Ủy ban Bầu cử Quốc gia đã kháng cáo, và vụ việc đang được Tòa án Tối cao xem xét. Trong thời gian này, các lá phiếu vẫn chưa có hình ảnh. 

Theo dữ liệu từ NEC mà nghị sĩ Seo thu thập được, trong số 3.568 điểm bỏ phiếu trên toàn quốc, có tới 198 điểm không có lối đi cho người dùng xe lăn, vì nằm ở tầng trên của các tòa nhà không có thang máy. NEC cho biết sẽ thiết lập gian bỏ phiếu tạm thời tại tầng trệt ở các điểm này. 

Theo dữ liệu từ NEC, cả 6 ứng cử viên tổng thống đã gửi tài liệu vận động tranh cử dưới dạng chữ nổi Braille và bản điện tử. Đây là một tiến bộ so với kỳ bầu cử 2022, khi một số ứng viên bị phạt do chỉ gửi tài liệu giấy. Tuy nhiên, nhiều cử tri khiếm thị phản ánh rằng các file điện tử không tương thích với phần mềm đọc màn hình, khiến việc tiếp cận thông tin trở nên khó khăn. 

Bên cạnh đó, NEC giới hạn độ dài tài liệu Braille và không quy định rõ thông tin nào bắt buộc phải có ngoài các dữ liệu cơ bản như nghề nghiệp, trình độ học vấn, tài sản, nghĩa vụ quân sự và tiền án. “Khả năng tiếp cận thông tin bầu cử cho người khiếm thị đang dần được cải thiện, nhưng chất lượng vẫn chưa đạt yêu cầu,” nghị sĩ Kim nhận định. “Cần ứng dụng đa dạng phương tiện như mã QR và cập nhật hướng dẫn dành cho người khuyết tật theo phản hồi từ chính họ.” l

Hàn Quốc đã ký Công ước của Liên Hợp Quốc về quyền của người khuyết tật từ năm 2008, công ước này cam kết đảm bảo người khuyết tật được thực hiện quyền chính trị bình đẳng với mọi công dân khác. Tuy nhiên, thực tế tại Hàn Quốc vẫn cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa cam kết pháp lý và thực tiễn triển khai.